انقلاب صنعتی از ماشین بخار جیمز وات تا خانه هوشمند مارک زاکربرگ

سریال انقلاب صنعتی 1 تا 4!

Industrial revolution

آنهایی كه با صدای انقلاب صنعتی بیدار نشدند؛ ملتهای توسعه نایافته كنونی لقب گرفته‌اند.
اكنون صدایی دیگر در راه است، آنهایی كه گوش خود را بر این صدا می بندند بــــه طور مسلم حاشیه نشینان فقیر دنیای فردا خواهندبود. 

 

اگر این جمله را گوگل کنید؛ بیش از ۷۰ نتیجه به نمایش در می‌آید که همگی به “لسترور” و مهندسی مجدد نسبت داده شده‌. اما چیزی که در اینجا میخوانید نگاهی کاملا متفاوت به این نقل‌قول است… آینده پژوهی با انقلاب صنعتی سریالی!!

فکرش را بکنید اگر از پول‌سازترین وقایع تاریخ خبر داشتید چکار میکردید؟
مثلا اگر میدانستید در سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ شمسی تورم ارزش دارایی‌های شما را ۲برار میکند…احتمالا تمام اموال خود را صرف خرید دلار میکردید!!
این تنها یک مثال از تورمی پولساز و موقتی در یک کشور است، تصورش را بکنید اگر انقلابی در سطح جهانی رخ دهد (آنهم نه موقت)…
موج‌سواران این انقلاب صاحبان بلا منازع قدرت در آینده خواهند بود.

موج‌سواران پاداش دو چیز را میگیرند؛ موج‌شناسی و زمان‌بندی.

این دو مهارت به راحتی به دست نمی‌آیند. باید تمرین کرد. اما تمربن چیست؟
تمرین، مطالعه موارد مشابه و درس‌گیری از آنهاست. تا هم موج‌ها را بشناسیم و هم زمان ورود به موج!
اگر میخواهید از پیشگامان موج سوم باشید این مطلب را از دست ندهید.

انقلاب‌های تمدن بشری

تمدن بشری انقلاب‌های بسیاری را به خود دیده که هرکدام کم و بیش روی جهانی که امروز می‌بینیم تاثیر گذاشته است.
(منظور از انقلاب در این متن انقلاب‌های اجتماعی است_نه انقلاب فردی)
انقلاب انواع مختلفی دارد و دسته‌‌بندی‌های متفاوتی برای آن وجود دارد از جمله:

 

انقلاب فرهنگی

مثل رنسانس(واژه‌ای فرانسوی به معنای تولد دوباره) که در قرن ۱۴ میلادی از فلورانس ایتالیا آغاز شد و در طول ۳۰۰سال تمام اروپا و بسیاری از علوم را فراگرفت؛
کافیست نگاهی به نام‌های آشنا در طول این ۳قرن بیندازیم تا تراکم انواع انقلاب‌ها را در دل این انقلاب فرهنگی درک کنیم. نام‌هایی چون:

  • دانته:شاعر و نویسنده بزرگ ایتالیایی؛
  • گوتنبرگ: مخترع آلمانی ماشین چاپ؛
  • میکل آنژ: نقاش و مجسمه‌ساز نابغه ایتالیایی؛
  • لئوناردو داوینچی(جادوی داوینچی_فقط در مدادنوکی): اعجوبه همه فن حریف رنسانس؛
  • کپرنیک: ستاره‌شناس و ریاضیدان لهستانی (نظریه مرکزیت خورشید
  • گالیله: دانشمند و مخترع سرشناس ایتالیایی؛
  • ویلیام شکسپیر: بزرگ‌ترین نمایش‌نامه‌نویس تاریخ؛
  • دکارت: ریاضیدان و فیلسوف فرانسوی؛
  • یوهانس کپلر: پدر ستاره شناسی نوین؛
  • سروانتس: نویسنده ونقاش معروف اسپانیایی؛
  • فرانسیس بیکن: نویسنده و سیاستمدار قدرتمند انگلیسی؛

همه این نام‌ها گواه انقلابی گسترده در دوران رنسانس هستند، انقلابی همه‌جانبه!

انقلاب ادبی 

شبیه چیزی که در اوایل دوران مشروطه ادبیات ایران را هم از نظر شکل و هم از نظر محتوا دگرگون کرد.

انقلاب‌ علمی 

به دوره‌هایی گفته می‌شود که ایده‌ها و کشفیات جدید موجب کنار گذاشته شدن نظریات و فرضیات قبلی می‌شود؛
اگر بخواهیم چند انقلاب علمی بزرگ تاریخ را نام ببریم،قطعا از ۴ مورد نمی‌توانیم بگذریم:

  • رد نظریه مرکزیت زمین در جهان: از کپرنیک تا گالیله
  • مکانیک کلاسیک(نیوتونی) : وجود قوانین و مدل‌های ریاضی برای عملکرد جهان هستی
  • نظریه‌های نسبیت انیشتین: قوانین مطلق‌اند ولی حقایق نسبی
  • نظریه کوانتوم  : ماکس پلانک، نیلز بور و اروین شرودینگر و اصل عدم قطعیت هایزنبرگ

انقلاب سیاسی

معمولا سر و صدای بیشتری نسبت به سایر انقلاب‌ها ایجاد میکند و کاملا محسوس است.
از مهم‌ترین انقلاب‌های سیاسی تاریخ میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • انقلاب کبیر فرانسه: مگر می‌شود حرف از انقلاب زد و انقلاب کبیر فرانسه را از قلم انداخت؟!
    بدون شک از تاثیرگذارترین انقلاب‌های تاریخ؛ انقلاب کبیر فرانسه است که در سال ۱۷۸۹ شروع شد و همینطور اوج گرفت تا سال ۱۷۹۳ که لویی شانزدهم دستگیر و اعدام شد و در ادامه پس از چند انتقال قدرت در سال ۱۷۹۹ سرانجام ناپلئون بناپارت قدرت را به دست گرفت و در نهایت سال ۱۸۰۴ به امپراطوری رسید!
  • انقلاب ۱۹۱۷ روسیه: با وقوع این انقلاب آخرین تزار روسی، نیکولای دوم سرنگون شد و سرآخر حکومت به لنین(رهبر وقت بلشویک‌ها) رسید.

انقلاب‌های استقلال الجزایر(۱۹۶۲)، انقلاب فرهنگی-سیاسی چین(۱۹۶۶) و انقلاب جمهوری اسلامی ایران(۱۹۷۹) هم از انقلاب‌های مهم تاریخ هستند که توضیح بیشتر راجع به این موارد از موضوع بحث خارج است.

انقلاب صنعتی

انقلاب صنعتی را میتوان تاثیرگذارترین انقلاب بر روش زندگی امروز دانست که مثل انفجاری تکنولوژی را به سراسر جهان کشاند.

چهارگانه انقلاب صنعتی مثل یک فیلم دنباله‌دار موفق عمل کرده  که هربار ستاره‌ای جدید به خود می‌بیند؛
جیمز وات، توماس ادیسون + هنری فورد، استیو جابز و ***
ستاره قسمت چهارم کیست؟ شاید خود شما…
بیایید نگاهی مفصل‌تر به این انقلاب بکنیم(بریم سر اصل مطلب!).

‌انقلاب صنعتی اول؛ نیروی ماشین

انقلاب صنعتی اول را احتمالا همه ما می‌شناسیم و تعریف دوباره آن شما را یاد تحقیقات دانشجویی خواهد انداخت!!

خب بیایید نگاهی به روزشمار انقلاب صنعتی بیاندازیم تا با روند وقوع انقلاب آشنا شویم (کلا آشنایی با روند=Trend برای هر تجارتی ضروریه و کمک میکنه در موارد مشابه بتونیم روند رو تشخیص بدیم و به موقع عکس‌العمل نشون بدیم)

مقالات مرتبط: ۵ روش ساده و سریع برای یافتن روند(به زودی…)

 

۱۷۰۹: ابداع روشی برای استخراج آهن با استفاده از زغال سنگ (بجای زغال چوب) توسط آبراهام داربی (Abraham Darby)

۱۷۱۲: اختراع اولین موتور بخار برای بیرون کشیدن آب از معادن توسط توماس نیوکامن (Thomas Newcomen)

۱۷۶۴: اختراع ماشین نخ ریسی برای ریسیدن پارچه‌های پنبه‌ای توسط جیمز هارگریوز (james hargreaves)

۱۷۶۹: بهبود موتور بخور نیوکامن و اختراع اولین ماشین بخار توسط جیمز وات (James Watt)

۱۷۷۹: ساخت اولین پل آهنی در شهر کل بروگدال ( Coalbrookdale)

۱۷۸۵: معرفی ماشین بافندگی با نیروی محرکه سوختی توسط ادموند کارت‌رایت ( Edmund Cartwright)

۱۷۹۳: اختراع دستگاهی برای جداسازی فیبرهای کتانی از دانه‌ها و مواد زائد (ماشین پنبه پاک کن) توسط ایلای ویتنی  (Eli Whitney)

 

تحولات انقلاب صنعتی اول را میتوان در یک جمله خلاصه کرد:

استفاده از نیروی ماشین به جای نیروی انسانی

‌انقلاب صنعتی دوم؛ انقلاب فناوری

شاید این انقلاب کمی غریب‌تر به‌نظر برسد، گاهی هم در ادامه انقلاب صنعتی اول مطرح می‌شود. هرچند مرز قرار دادن بین انقلاب‌های صنعتی کار دشواری است؛ اما حقیقت این است که در انقلاب اول تنها انجام دهنده کارها عوض شده بود. ماشین‌ها سریع‌تر و دقیق‌تر بودند اما هنوز قادر به تولید انبوه نبودند.
با اختراع کوره آهن توسط هنری بسمر (Henry Bessemer) در سال ۱۸۵۶ مقدمات تولید انبوه فراهم شد. وابستگی خطوط راه‌آهن و فولاد باعث تلاش‌های فراوان برای تولید انبوه آهن و فولاد شد. خطوط راه‌آهن به سرعت رشد پیدا کردند تا جایی که در دهه ۱۸۸۰ نزدیک به ۷۵۰۰۰مایل (۱۲۰۰۰۰کیلومتر!) راه‌آهن در سراسر ایالات متحده کشیده شد.

از سوی دیگر تمرکز اقتصادی در سایر صنایع باعث جذب صاحبان صنایع به تولید انبوه شد.با اختراع موتور الکتریکی توسط مایکل فارادی در سال ۱۸۲۱ و در ادامه تلاش‌های علمی بزرگانی چون ادیسون، گراهام بل، نیکولا تسلا و ورنر زیمنس در اوایل قرن بیستم؛ الکتریسیته به ابزاری مهم در انقلاب صنعتی دوم تبدیل شد.
سرانجام هنری فورد با استفاده از نیروی الکتریسیته توانست اولین خط تولید انبوه تاریخ را به نام خود ثبت کند. خط تولید انبوه فورد قیمت خودروی Ford Model T را از ۷۸۰دلار در سال ۱۹۱۰ به ۳۶۰دلار در سال ۱۹۱۶ رساند. در سال ۱۹۲۴ ، ۲میلیون دستگاه از این مدل خودرو تولید و به قیمت ۲۹۰دلار به فروش رفت!!

نگاهی به آمار و ارقام بالا اهمیت انقلاب فناوری را در آن زمان نشان می‌دهد. خط تولید انبوه دستاورد بزرگی برای بشر بود اما یک ایراد اساسی داشت؛ عدم انعطاف پذیری!! برای درک انعطاف‌پذیری پایین (داغون!) خطوط تولید آن زمان، به یک نقل قول معروف از “هنری فورد” توجه کنید:

هر مشتری میتواند خودرویی به رنگ دلخواه خودش داشته باشد؛ به شرطی که آن رنگ مشکی باشد!

 

بیشتر بخوانید: از انقلاب فناوری تا پدرخواندگی صنعت امروز(به زودی…)

 

‌انقلاب صنعتی سوم؛ انقلاب دیجیتال

اصولا پایه و اساس هر انقلاب صنعتی ناکارآمد بودن فناوری قبلی با توجه به نیاز روز است.(کلا هرجا سیستمی عوض میشه همون جواب معروف تاریخ میشه: بی‌کفایتی پادشاهان، نارضایتی مردم و…). نیاز به تنوع و انعطاف‌پذیری در محصولات، خلاء زبان مشترک بین انسان و ماشین را نشان می‌داد.
بعد از جنگ‌ جهانی‌ دوم‌ نیاز به دستگاهی که‌ توانایی‌ ساخت قطعات‌ پیچیده‌ و دقیق‌ را برای‌ صنایع‌ هوافضا داشته‌ باشند  بیشتر احساس‌ می‌شد. در نهایت اولین ماشین کنترل عددی (NC) در سال ۱۹۵۲ به سفارش نیروی هوایی آمریکا توسط انیستیتو تکنولوژی‌ ماساچوست‌ (MIT) تولید شد. به این ترتیب اولین ارتباط بشر با ماشین‌ها به وقوع پیوست. بعد‌ها با اختراع کامپیوتر‌ها این ارتباط ساده‌تر شد و ماشین‌های CNC با انعطاف‌پذیری بیشتر به بازار آمدند.

انقلاب دیجیتال گذر فناوری از دنیای الکترونیکِ آنالوگ به دنیای دیجیتال بود.

 

انقلاب صنعتی، خانگی می‌شود!

در سال ۱۹۴۷ اولین ترازیستور در آزمایشگاه‌‌های بل توسط تیم ۳نفره‌ی ویلیام شاکلی، والتر براتین و جان باردین اختراع شد.
این اختراع امکان ساخت رایانه‌های پیچیده‌تری را فراهم میکرد. حال وارد مرحله دیگری از انقلاب دیجیتال می‌شویم، انقلابی که هدف آن ایجاد اتوماسیون و مکانیزه کرد کارها بود برای اولین بار انقلاب صنعتی را وارد سطح جامعه می‌کند.
کامپیوترهای خانگی دستاورد دوست داشتنی (و تا مدت‌ها لاکچری!!) انقلاب صنعتی سوم برای اولین بار در سال ۱۹۷۱ توسط جان بلنکن‌بیکر (John Blankenbaker) ساخته شد. این رایانه که کنباک_۱ ( Kenbak-1) نام داشت با قیمت ۷۵۰دلار به فروش می‌رفت.تنها ۵۰دستگاه از این مدل ساخته شد.

دومین رایانه شخصی در سال ۱۹۷۵ توسط شرکت MITS و فردی به نام اد رابرترز (Ed Roberts) ساخته شد. این رایانه Altair 8800 نام‌گذاری شده بود و اولین رایانه شخصی بود که به تولید انبوه می‌رسید.
شاید تا این لحظه فکر میکردید استیو جابز اولین رایانه شخصی جهان را ساخته؛ اما اپل در سال ۱۹۷۶ به جمع تولید کنندگان رایانه شخصی پیوست و  Apple I را معرفی کرد. (۲ درس بازاریابی شرکت اپل را در این قسمت یادآور میشوم: ۱٫ قانون رهبری بازاریابی همیشه صادق نیست! ۲٫ نام ساده محصولات و برند میتواند نقطه قوت شما باشد)

دهه ۷۰ بسیار پربار بود؛ اولین تلفن‌های همراه نیز در این دهه به جهانیان معرفی شدند.
مارتین کوپر (Martin Cooper) مهندس الکترونیک شرکت موتورولا اولین تلفن همراه را بصورت دستی ساخت(۱۹۷۳). بعدها در سال ۱۹۹۴ اولین گوشی هوشمند نیز به بازار عرضه شد. این گوشی که Simon نام داشت توسط شرکت IBM عرضه شده بود.فروش این دستگاه ۵۰۰۰۰ عدد رسید.

دستاورد بزرگ بعدی برای انقلاب دیجیتال؛ دنیای وب بود؛ تاجایی که در سال ۱۹۹۶ اینترنت عضوی طبیعی از هر کسب و کار شده بود.
در مدت ۲۰ سال تعداد کاربران اینترنت از ۲٫۸میلیون نفر (۰٫۲۵% جمعیت جهان) به ۳٫۵ میلیارد کاربر(نزدیک به ۵۰%) رسیده است!
این ارقام تنها یکی از آماری است که سرعت رشد این انقلاب را نشان می‌دهد.

انقلاب صنعتی چهارم؛ سیستم سایبر-فیزیکی

انقلاب دیجیتال از فناوری اطلاعات و الکترونیک برای مکانیزه کردن تولیدات در مقیاس کلان استفاده می کرد و حالا انقلاب صنعتی چهار بر پایه انقلاب سوم بنا شده است؛
انقلاب صنعتی چهارم تلفیق فناوری‌هایی است که فاصله میان حوزه‌های فیزیک، دیجیتال و زیست‌شناسی را کم‌تر از گذشته می کند.

سه دلیل عمده وجود دارد که ثابت می کند تغییراتی که در دنیای امروز شاهد آن هستیم، صرفا ادامه انقلاب صنعتی سوم نیست و خود، آغاز یک انقلاب چهارم به حساب می آید:
سرعت، مقیاس گستردگی و اثرگذاری.
سرعت پیشرفت های علمی در دنیای امروز بی سابقه است. علاوه براین، چنین پیشرفتی تمام صنایع در هر کشوری را نیز متحول کرده است. همچنین، وسعت و عمق این تغییرات از دگرگونی کامل نظام های حاکمیتی، مدیریتی و تولید حکایت دارد.

بیشتر بخوانید: ۵ چیز که دنیای آینده را شکل می‌دهند! (به زودی…)

‎اینترنت اشیا، ستون انقلاب آینده

اگر بخواهیم نگاهی به آینده جهان بیاندازیم مفاهیمی سرشار از اینترنت خواهیم دید. برای درک بهتر این مفاهیم یک تعریف ساده از اینترنت ارائه میکنیم:

{یک شبکه جهانی از رایانه‌ها که امکان ارتباط بین رایانه‌ها را فراهم ساخته است.}

با همین تعریف نگاهی به اینترنت اشیا از مهم‌ترین ارکان انقلاب صنعتی چهارم میاندازیم:
اینترنت اشیا شبکه‌ای از اشیای هستند که میتوانند با هم ارتباط برقرار کنند.
مثلا تصور کنید یک اینترنت اشیا بین پکیج خانگی و پنجره منزل و دما سنج برقرار کنیم. هرگاه دمای خانه بالا رفت پیکیج خاموش شود و پنجره باز شود!

به نظر عجیب می‌آید؟ اما چنین خانه‌هایی وجود دارند.
مارک زاکربرگ موسس فیس‌بوک از جمله افرادی است که در یکی از این خانه‌ها زندگی میکند!

شما را به تماشای ویدئوی جذاب خانه هوشمند مارک زاکربرزگ دعوت میکنم…

حرف آخر:

ثروتمندترین مرد دنیا یک نقل‌قول جالب دارد.(که همه چیزی که من در این مطلب سعی در رساندن آن داشتم را می‌گوید!)

«ثروتمندترين مرد دنيا دارنده‌ی چيزهای ملموس نيست.
نه زمين دارد، نه طلا، نه نفت، نه كارخانه، نه فعاليت صنعتی ديگر و نه ارتش و نه سپاهی.
اين نخستين بار در تاريخ بشر است كه ثروتمندترين مرد دنيا تنها دانش دارد و بس.»

“بيل گيتس”


محمد حق‌وردی زاده
محمد حق‌وردی زاده
محمد حق‌وردی هستم از خوبای صنایع!! به کتاب‌های تاریخی و نجوم و بازاریابی و مدیریت علاقه فراوان دارم و سعی میکنم هرچی که یاد میگیرم به زبون ساده به دیگران انتقال بدم...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Pin It on Pinterest

Shares
Share This
پلتفرم آموزش آنلاین مدادنوکی
با مدیریت تیمی از فارغ التحصیلان دانشگاه صنعتی شریف،
به‌زودی راه‌اندازی می‌شود. برای اطلاع از اخبار سایت و وبلاگ
لطفا ایمیل خود را وارد نمایید.